Azərbaycandan Türkiyəyə əmlak axını – İnvestisiya, yoxsa köç?
Son dövrlər Azərbaycan vətəndaşlarının Türkiyədə mənzil alışı təxminən 10 faizə yaxın artıb.
Məsələ ilə bağlı TodayPress TV-yə açıqlama verən iqtisadçı Rəşad Həsənov bildirib ki, bu prosesi yalnız miqrasiya kontekstində dəyərləndirmək düzgün deyil və burada bir sıra iqtisadi-sosial amillər rol oynayır.
Onun sözlərinə görə, Azərbaycan vətəndaşlarının xarici ölkələrin daşınmaz əmlak bazarına investisiya etməsinin əsas səbəblərindən biri ölkə daxilindəki sosial-iqtisadi şəraitlə bağlıdır:
"Azərbaycanda əmək bazarının məhdud imkanları, əməkhaqqı səviyyəsinin aşağı olması, yüksək ixtisaslı kadrların layiqli işlə təmin edilməsində çətinliklər bu prosesə təsir göstərir. Xüsusilə rəqəmsal texnologiyalar və maliyyə sektoru kimi sahələrdə yüksək ixtisaslı işçiləri yerləşdirmək imkanları məhduddur".
İqtisadçı qeyd edib ki, biznes mühitinin zəif inkişafı da əhalini investisiya imkanlarını xaricdə axtarmağa sövq edir:
“Bazara giriş-çıxış qaydalarının mürəkkəbliyi, kənar təsirlər və qeyri-müəyyənliklər insanları investisiya üçün daha rahat ölkələrə yönəldir. Bu baxımdan Türkiyə, Gürcüstan, Qazaxıstan və Rusiya ön plana çıxır. Son illərdə isə Avropa ölkələrinə maraq artmaqdadır. İnvestisiyanın geri dönüş müddəti də mühüm rol oynayır. Dünya praktikasında mənzil investisiyasının 10 il ərzində geri dönməsi optimal hesab edilsə də, Azərbaycanda bu müddət bəzən 15-20 ilə qədər uzanır. Bu səbəbdən rasional qərar verən investorlar daha əlverişli şərtlərə malik ölkələrə, xüsusilə Gürcüstan və Türkiyəyə üstünlük verirlər".
Ekspertin fikrincə, xaricdə əmlak alanların bir qismi bunu gələcək riskləri sığortalamaq məqsədilə edir:
“Qeyri-rəsmi gəlirləri olan və ya vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə etmiş şəxslər korrupsiyaya qarşı mübarizə və mümkün siyasi dəyişikliklər fonunda öz vəsaitlərini qorumaq üçün xaricdə daşınmaz əmlak əldə edirlər. Bəzi investorların biznes bacarıqlarının məhdud olması da bu tendensiyaya təsir göstərir. Mürəkkəb və rəqabətli sahələrdə fəaliyyət göstərməkdənsə, onlar daha asan və passiv gəlir gətirən renta – yəni icarə bazarına yönəlirlər".
Rəşad Həsənov qeyd edib ki, bütün bu amillər birlikdə son illərdə Azərbaycan vətəndaşlarının xarici daşınmaz əmlak bazarına yönələn investisiya axınlarının əsas səbəblərini formalaşdırır və bu prosesi yalnız köç dalğası kimi qiymətləndirmək doğru yanaşma deyil.
Türkan İsgəndərli
