"Yayılan məlumatlar ciddi təhlükələrdən xəbər verir" - ŞƏRH
İran Prezidenti Məsud Pezeşkian Tehranın nüvə silahı yaratmaq niyyətində olmadığını bildirib:
“Biz sənaye, tibbi, kənd təsərrüfatı və digər məqsədlər üçün dinc nüvə enerjisindən imtina etməyə məcbur edilməyimizlə razı deyilik".
Bəs həqiqətən də İranın nüvə proqramında silah yaratmaq yoxdur?
Mövzu ilə bağlı politoloq Elşad Paşasoy TodayPress TV-yə danışarkən bildirib ki, İran hakimiyyəti bəyanatlarında nüvə enerjisinə yalnız dinc məqsədlər üçün sahib olmaq istədiyini bildirsə də, ABŞ və İsrailin rəsmi Tehranın siyasətinə münasibəti dəyişməyib və sərt ritorika hər zaman üstünlük təşkil edib.
Analitik vurğulayıb ki, bir sıra hallarda Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi (MAQATE) ilə əldə olunan razılaşmaların pozulması, nüvə obyektlərinin araşdırılması və yoxlanılması istiqamətində əməkdaşlığa moratorium qoyulması şübhələri daha da artırıb. Onun sözlərinə görə, İran rejiminin bəzi hallarda qırmızı xətti keçən siyasəti ABŞ və anti-İran koalisiyasında, xüsusilə də İsraildə İrana qarşı sərt qərarların qəbul edilməsinin zəruriliyi barədə əminlik formalaşdırıb.
"BMT çərçivəsində keçirilən konfransda İranın xarici işlər naziri Seyid Abbas Əraqçi də ölkəsinin dinc məqsədlər üçün nüvə enerjisinə sahib olmaq niyyətində olduğunu bildirib və ölkədə nüvə silahına sahiblənməyin yolverilməzliyi ilə bağlı ideoloji yanaşmanın mövcudluğunu əsaslandırmağa çalışıb”, - deyə politoloq xatırladıb.
Siyasi şərhçi hesab edir ki, İran 12 günlük müharibədən sonra yenidən sərt ritorikanı işə salmaqla, ABŞ və İsraili təhdid etməklə, xüsusilə İsfahan ətrafındakı nüvə obyektlərində canlanma yaratmaqla və ehtiyatların daha dərinliklərə köçürülməsi ilə bağlı məlumatların yayılması fonunda şübhələri artırır:
“Cenevrə danışıqları müharibə alovundan yayınmaq üçün imkan yaratsa və müəyyən ümidverici situasiya formalaşsa da, ABŞ təkcə MAQATE ilə yoxlamalar barədə razılaşmalarla kifayətlənmir. O, İranın balistik raket proqramı ilə bağlı öhdəlik götürməsini, eləcə də proksi qüvvələrə dəstəkdən imtina etməsini tələb edir. Rəsmi Tehran bunu birmənalı şəkildə qəbul etmir və bu amil, xüsusilə İsrailin təhlükəsizliyi baxımından, əlavə risklər yaradır. Əgər rəsmi Tehran bu istiqamətdə öhdəlik götürməsə, hətta nüvə silahına malik olmaq istəmədiyini bəyan etsə belə, real siyasəti fonunda ona inam formalaşmayacaq”.
Siyasi analitik əlavə edib ki, İranın zənginləşdirilmiş uran ehtiyatı ilə bağlı vaxtaşırı yayılan məlumatlar ciddi təhlükələrdən xəbər verir və bu, region ölkələri, o cümlədən Azərbaycan və Türkiyə üçün risklər yaradır.
Aysel Mətləb
