Rusiya tarixində görmədiyi bombaları yeyir - Ukrayna imperiyanı necə çözdü?
Müharibənin gedişində xarici hərbi yardımın qeyri-müəyyənliyi və ya azaldılması Ukraynanı öz sənayesini sürətlə inkişaf etdirməyə vadar edib.
Bu, ölkənin müdafiə qabiliyyətini gücləndirdi və uzunmüddətli perspektivdə strateji üstünlüklər yaratdı.
Bir neçə əsas istiqamətə diqqət yetirək:
Ukrayna öz ərazisində artilleriya mərmilərinin (xüsusilə 155 mm) və sistemlərinin istehsalını əhəmiyyətli dərəcədə artırır. Rəsmi məlumatlara görə, 2025-2026-cı illərdə daxili istehsal və Avropa ilə əməkdaşlıq sayəsində Rusiya ilə bərabərliyə yaxınlaşma hədəfi qoyulub. Bu, əvvəlki illərlə müqayisədə ciddi irəliləyişdir, baxmayaraq ki, tam rəqəmlər (məsələn, 2,4 milyon mərmi) optimist proqnozlara əsaslanır.
Digər tərəfdən, Ukrayna FPV və digər dronların kütləvi istehsalına keçib. 2026-cı ildə milyonlarla dron istehsalı hədəflənir. Bu, artilleriya qıtlığını qismən kompensasiya edir və Rusiya logistikasını, anbarlarını və qoşunlarını vurmaqda effektivdir. Rusiya da oxşar miqyasda dron istehsalını genişləndirir, lakin Ukrayna innovasiya sürətinə görə bir addım qabaqdadır.
HIMARS və ATACMS kimi sistemlərə alternativ olaraq Ukrayna yerli FP-5 "Flamingo" kruiz raketini və digər modelləri (FP seriyası) inkişaf etdirib. FP-5 böyük partlayıcı yükə və minlərlə kilometr mənzilə malikdir, artıq real zərbələrdə istifadə olunur. Bu, Ukraynaya dərin arxa cəbhədəki hədəfləri vurma imkanı verir. Ballistik raketlər (FP-7, FP-9) üzərində də iş davam edir.
Qısa mənzilli hava hücumundan müdafiədə tutucu dronlar önə çıxıb. Ukrayna bu sahədə lider ölkələrdən biridir — ucuz, kütləvi istehsal olunan dronlar "Şahed" tipli hədəflərə qarşı effektivdir və artıq digər ölkələrə ixrac potensialı var. Uzaq mənzilli sistemlər (Patriot alternativi) daha çətin sahə olaraq qalır, lakin işlər aparılır.
Bu inkişaflar Ukraynanın müharibədə uyğunlaşma qabiliyyətini göstərir. Xarici yardımın dayandırılması və ya azaldılması (məsələn, Tramp administrasiyasının 2025-ci ildəki pauzaları) ölkəni "öz ayaqları üzərində dayanmağa" məcbur edib. Nəticədə, Ukrayna müdafiə sənayesində texnoloji sıçrayış yaşayıb.
Ukrayna cəbhədə təşəbbüsü tam ələ keçirməyib — Rusiya hələ də bəzi istiqamətlərdə yavaş irəliləyiş göstərir, amma 2026-cı ildə Rusiyanın irəliləyiş tempi əhəmiyyətli dərəcədə yavaşlayıb, Ukrayna isə bəzi əraziləri geri qaytarıb. Dron üstünlüyü və dərin zərbələr strateji təsir göstərir.
İstehsal rəqəmləri təsir edicidir, lakin keyfiyyət, surət və davamlılıq hələ də əsas məsələdir.
Jalə Rövşən
