"Orban səmimidirsə, özünü Ukraynanın yerinə qoysun!" – Politoloq
“Ukraynanın planı müharibənin dayanmamasıdır. Çünki Kiyevdə yaxşı başa düşürlər ki, müharibə bitsə, Ukraynanın maliyyələşdirilməsi də dərhal dayanacaq”.
Bunu Macarıstanın baş naziri Viktor Orban özünün "X" sosial şəbəkəsindəki hesabında bildirib.
Maraqlıdır, müharibənin uzanmasının tərəflər üçün siyasi və iqtisadi dividendləri varmı? Əgər varsa, bu hansı aktorlar üçün daha aktualdır?
VETO HÜQUQUNDAN İSTİFADƏ
Mövzunu TodayPress TV-yə politoloq Elçin Xalidbəyli şərh edib.
Analitik qeyd edib ki, Macarıstanın Baş naziri Viktor Orban əsasən rusiyayönümlü mövqe tutması ilə diqqəti çəkir:
“Əksər hallarda Avropa Birliyinin Ukraynaya dəstək vermək üçün hazırladığı qərarlara müqavimət göstərir, hətta bəzi hallarda veto hüququndan belə istifadə edir. Eyni zamanda Avropa Birliyinin Rusiyaya qarşı sanksiya siyasətini də sərt şəkildə tənqid edir və sanksiya paketlərini əngəlləməyə çalışan addımlar atır.
Yəni, faktiki olaraq Macarıstan Rusiyanın Avropa Birliyi daxilindəki yaxın müttəfiqi kimi davranır. Ona görə də Orbanın açıqlamaları mövcud situasiyaya qətiyyən adekvat deyil, eyni zamanda beynəlxalq hüquq normalarını da təmsil eləmir”.
ORBANIN GÜNAHLANDIRMASI QƏRƏZLİDİR
Ekspert bildirib ki, Orbanın Ukraynanı savaşı uzatmaqda günahlandırması qərəzlidir:
"Çünki indiki mərhələdə savaşı uzadan Ukrayna yox, məhz Rusiyadır. Ukraynanın ərazilərini işğal edən Rusiyadır və Rusiya Ukrayna ərazilərini azad etməkdən imtina edir. Müharibənin dərhal bitməsinin ən asan və hüquqi yolu ondan ibarətdir ki, Rusiya işğal etdiyi Ukrayna ərazilərini geri qaytarsın və bununla da məsələ böyük ölçüdə həll olunsun".
MACARISTANIN ZİDDİYYƏTLİ SİYASƏTİ
E.Xalidbəyli onu da vurğulayıb ki, Viktor Orbanın Rusiyaya loyal, Ukraynaya isə tənqidi mövqe sərgiləməsi Macarıstanın ziddiyyətli siyasətini göstərir:
"Ancaq nədənsə Viktor Orban Rusiyaya bu barədə qətiyyən irad bildirmir. Əksinə Rusiyanı dəstəkləyir, amma Ukraynanı öz ərazilərini müdafiə etdiyinə görə, öz ərazilərini Rusiyaya güzəştə getmədiyinə görə tənqid edir. Rusiyadan təbii qaz almaq üçün Ukraynanı hədələyir ki, "Drujba" qaz kəmərinin fəaliyyətini bərpa eləsin. Yəni, Macarıstanın çox qəribə bir mövqeyi var".
SİYASİ EMPATİYA
Politoloq Macarıstanın siyasi empatiya qurmalı olduğunu diqqətə çatdırıb:
"Əgər Orban doğrudan da səmimidirsə, onda Macarıstanı Ukraynanın yerinə qoymalı idi. Rusiya Macarıstanın ərazilərini işğal etmiş olsaydı, o bir baş nazir kimi “Macarıstanın ərazilərini Rusiyaya verərdimi?” kimi bir suala cavab verməli olacaqdı".
O, əlavə edib ki, digər tərəfdən Orbanın savaş bitəcəyi təqdirdə Ukraynaya yönəlik maliyyə yardımlarının dayanacağı ilə bağlı yanaşma tərzi də yanlışdır. Çünki Avropa Birliyi Ukraynanı qismən üzvlüyə qəbul etmək niyyətini artıq bəyan edib, halbuki Orban bu niyyətə də etiraz edir. Əgər Avropa Birliyi bu niyyətini reallaşdırarsa, savaş bitsə də, bitməsə də Ukrayna AB-dən maliyyə dəstəyini almaqda davam edəcək.
E.Xalidbəyli sonda vurğulayıb ki, Orban hazırda faktiki olaraq Avropanın ən rusiyayönümlü siyasi lideridir və ondan başqa daha bir neçə Şərqi Avropa dövləti Macarıstanın bu mövqeyini təkrar edir:
"Bu baxımdan hesab etmək olar ki, Viktor Orban, yəni Macarıstanın Baş naziri qətiyyən səmimi deyil və Ukraynaya qarşı da açıq-aşkar qərəzli mövqe tutmaqla yanaşı, Rusiyanı da birmənalı şəkildə dəstəkləyir".
Jalə Rövşən
