İrandan Trampa ZƏNG: “Danışmaq istəyirik!”
ABŞ Prezidenti Donald Tramp Tehranın nüvə proqramı ilə bağlı danışıqlar aparmaq üçün İran nümayəndələri ilə görüş keçirməyə hazır olduğunu bildirib.
O qeyd edib ki, yanvarın 10-da İran tərəfindən "nüvə məsələləri" ilə bağlı telefon əlaqəsi qurulub və danışıqlar təşkil olunması istiqamətində addımlar atılır.
"Onlar danışıqlar istəyirlər. Görüş təşkil olunmaq üzrədir, amma baş verənlərə görə görüşdən əvvəl hərəkətə keçmək lazım gələ bilər" – deyə Tramp vurğulayıb.
Prezident, həmçinin əlavə edib ki, Vaşinqton İran müxalifət qüvvələri ilə də əlaqə saxlayır və vəziyyəti yaxından izləyir.
Maraqlıdır, bu zəng niyə məhz indi – İranda qarışıqlıq olan vaxtda baş tutdu?
Sözügedən prosesləri TodayPress TV-yə şərh edən politoloq Çingiz Şahbazi bildirib ki, ABŞ Prezidenti Donald Trampın İranla bağlı son addımları və danışıqlar təklifi təsadüfi xarakter daşımır və bu, həm diplomatik mexanizmlərin yenidən işə salınması, həm də ABŞ-nin regiondakı mövqeyinin gücləndirilməsi məqsədi daşıyan strateji yanaşmanın tərkib hissəsidir:
“Donald Trampın zəngi və ümumilikdə ABŞ-nin İranla bağlı mövqeyi ilk növbədə nüvə məsələsində diplomatik mexanizmlərin yenidən aktivləşdirilməsinə hesablanıb. Paralel olaraq bu addım ABŞ-nin regionda mövqelərini möhkəmləndirmək niyyətindən xəbər verir”.
Politoloq qeyd edib ki, ABŞ-dən gələn bu təkliflər eyni zamanda İranda baş verən daxili proseslər fonunda qiymətləndirilməlidir:
“İranda daxili etirazların genişlənməsi və hakimiyyətin etirazçılara qarşı zorakılıq siyasəti fonunda Vaşinqtonun bu cür təkliflərlə çıxış etməsi nəzarət mexanizmi kimi də dəyərləndirilə bilər. Bu, ABŞ-nin siyasi və təzyiq strategiyasının tərkib hissəsidir”.
Ekspertin sözlərinə görə, Trampın atdığı bu addım həm diplomatik manevr, həm də İran daxilində gərginliyin artdığı bir mərhələdə strategiya dəyişikliyi cəhdi kimi görünür:
“Hazırkı mərhələdə ABŞ-nin İranla bağlı konkret planı və ya daxili dəyişikliklərlə bağlı rəsmi açıqlaması yoxdur. Lakin “görüşdən əvvəl hərəkətə keçmək lazım gələ bilər” ifadəsi onu göstərir ki, yaxın günlərdə İrana qarşı müəyyən müdaxilə variantları istisna edilmir”.
Ç.Şahbazi vurğulayıb ki, mümkün addımlar İran rejiminin zorakılıq siyasətini dayandırmaq məqsədi daşıya, eyni zamanda nüvə proqramı ilə bağlı təzyiqlərin artırılması planı kimi çıxış edə bilər:
“Bu, həm siyasi təzyiq mexanizmi, həm də nüvə proqramı ilə bağlı mesaj xarakteri daşıyan addım ola bilər. Trampın İranla bağlı açıqlamaları açıq diplomatik siqnal olmaqla yanaşı, strateji xəbərdarlıq mahiyyəti də daşıyır. Bu bəyanatlar İran molla rejiminə qarşı həyata keçirilən zorakılıqlara dair ciddi xəbərdarlıqdır və eyni zamanda ABŞ-nin regional siyasətinin xətlərini göstərən strateji mesaj kimi qiymətləndirilə bilər”.
Siyasətçi əlavə edib ki, Tramp hökuməti İranın nüvə proqramı və regional davranışlarına görə maksimum təzyiq siyasətini davam etdirir:
“Məlumdur ki, İranda 400 kiloqram zənginləşdirilmiş uran mövcuddur və bu göstərici nüvə silahının hazırlanması üçün 60 faiz səviyyəsinə çatdırılıb. İranın nüvə silahına malik olmaması ABŞ üçün əsas prioritetlərdən biridir. Bu səbəbdən Vaşinqtonun İran məsələsində bütün istiqamətlər üzrə səylərini genişləndirməsi ehtimalı yüksəkdir”.
Qiymət Mahir
