Afinadan Ankaraya SƏRT MESAJ: Türkiyə risklərə hazırlaşır!
Yunanıstanın müdafiə naziri Nikos Dendias Türkiyəni əsas təhlükə adlandıraraq Egey dənizində müdafiə doktrinasını dəyişdiklərini açıqlayıb. O bildirib ki, bahalı freqatlar və gəmilər artıq effektiv deyil və Yunanıstan yüzlərlə ada üzərində mobil raket sistemləri yerləşdirəcək. “Axilles Qalxanı” layihəsi ilə Egey dənizinin həm dəniz, həm də hava məkanı zenit-raket sistemləri ilə “bağlanacaq”.
Sual yaranır, Yunanıstanın Türkiyəni “əsas təhlükə” kimi təqdim edib adaları raketlərlə silahlandırması Ankara ətrafında yeni hərbi çənbər yarada bilərmi?
Sözügedən məsələ ilə bağlı TodayPress TV-yə danışan politoloq Tofiq Abbasov bildirib ki, Türkiyə və Yunanıstanın münasibətləri tarixi, dini və siyasi ziddiyyətlərin formalaşdırdığı köklü rəqabətə əsaslanır:
"Türkiyə ilə Yunanıstan demək olar ki, ekzistensial rəqiblər və düşmən dövlətlərdir – eynilə Azərbaycanın Ermənistanla münasibətlərində olduğu kimi. Onların münasibətlərində həmişə enişli-yoxuşlu proseslər gedib. Tarixə nəzər salsaq, hələ 19-cu əsrdən bəri yunanlarla türklər arasında davamlı düşmənçilik yaşanıb. Müsəlman–xristian qarşıdurması elementləri, eləcə də Antanta dövlətlərinin – xüsusən Böyük Britaniya və Fransanın – bu iki xalq arasında nifaq yaratmaq cəhdləri buna əlavə faktor olub".
Ekspert xatırladıb ki, Atatürkün liderliyi və xalqın dirənişi Ankaraya qədər uzanan yunan təhdidini dayanıdırıb dövlətçiliyi xilas edib:
"Onlar çox ağır dövrlər yaşayıblar, aralarında saysız-hesabsız müharibələr olub. Yunanıstanın suverenlik əldə etməsi də məhz müharibə şəraitində baş verib. Bir müddət çox qanlı toqquşmalar davam edib. Hətta yunan qoşunları 1923-cü ilə qədər Ankara şəhərinə qədər irəliləmişdilər. Atatürkün liderlik qabiliyyəti və milləti birləşdirən rolu olmasaydı, türklərin vəziyyəti çox ağır ola bilərdi və geniş ərazilərin Yunanıstan tərəfindən ələ keçirilməsi real təhlükə idi. Lakin türk xalqının mübarizə əzmi, əyilməzliyi və qəhrəmanlığı bu ssenarini mümkünsüz etdi. Nəticədə həm ərazi bütövlüyü qorundu, həm də milli dövlətçilik möhkəmləndi".
Onun sözlərinə görə, hər iki ölkə NATO üzvü olsa da, Ankara və Afina arasında gərginlik köklü səbəblərə görə hələ də qalır. Buna baxmayaraq, münasibətlərdə gərginlik illərdir davam edir.
Analitik hesab edir ki, bu gün Yunanıstanın Türkiyəyə qarşı siyasi və hərbi baxımdan gücləndirilməsi açıq şəkildə Qərbin dəstəyi ilə aparılır. Qərb dövlətləri Türkiyəni özlərinə tam yaxın saymır, baxmayaraq ki, NATO-nun aparıcı üzvlərindən biridir. Eyni zamanda Yunanıstan onlara daha uyğun tərəfdaş kimi görünür. Ekspertin fikrincə, məhz bu səbəbdən ən müasir silah sistemləri, hava hücumundan müdafiə kompleksləri, raket sistemləri və yeni nəsil döyüş təyyarələrinin Yunanıstanın istifadəsinə verilməsi məsələsi gündəmdədir.
Tofiq Abbasov onu da vurğulayıb ki, Qarabağ müharibəsinin yaratdığı yeni hərbi reallıq Yunanıstanı da Ankara–Bakı ittifaqını yenidən qiymətləndirməyə məcbur edib:
"Bu gün isə vəziyyət fərqlidir. 44 günlük Qarabağ müharibəsi bir daha göstərdi ki, müasir savaş qaydaları köklü şəkildə dəyişib. Azərbaycan bu müharibədə yeni hərbi taktika və texnologiyaların effektiv tətbiqi baxımından nümunə göstərdi və bütün dünyaya dərs oldu. Bu səbəbdən ABŞ və Avropanın aparıcı hərbi akademiyalarında Qarabağ müharibəsi ətraflı təhlil edilir. Yunanıstan da bu dərsləri diqqətlə izləyib, çünki Ankara–Bakı ittifaqının gücü regionda ciddi faktor kimi qəbul olunur".
Analitik sonda əlavə edib ki, son illərin təcrübəsi göstərir ki, Ankara regionda yaranan hər bir riski vaxtında qiymətləndirir və qarşısını almaq üçün ciddi hazırlıq aparır.
Jalə Rövşən
